Pryd i Ddefnyddio’r Gweithdrefnau hyn

Rhaid ystyried y gweithdrefnau hyn pan honnir bod unigolyn sy’n gweithio (yn uniongyrchol neu’n anuniongyrchol) gydag oedolion sy’n wynebu risg neu blant wedi:

• Ymddwyn mewn ffordd sydd wedi niweidio oedolyn sy’n wynebu risg neu blentyn, neu wedi niweidio oedolyn sy’n wynebu risg neu blentyn.
• Cyflawni trosedd o bosibl yn erbyn neu’n gysylltiedig ag oedolyn sy’n wynebu risg neu blentyn.
• Ymddwyn tuag at oedolyn/oedolion sy’n wynebu risg neu blentyn/plant mewn ffordd sy’n dangos y gallai beri risg o niwed i blant neu oedolion sy’n wynebu risg.
• Ymddwyn mewn ffordd yn ei fywyd personol sy’n dangos risg bosibl i oedolyn sy’n wynebu risg neu blant yn eu cyflogaeth/gwirfoddoli dynodedig.

Mae rheoli achosion o dan y gweithdrefnau hyn yn berthnasol i ystod ehangach o honiadau na’r rhai lle mae achos rhesymol dros gredu bod oedolyn sydd â risg neu blentyn wedi cael ei gam-drin neu’n dioddef/yn debygol o ddioddef niwed. Mae hefyd yn berthnasol i honiadau/pryderon a allai ddangos nad yw unigolyn yn addas i barhau i weithio gydag oedolion sy’n wynebu risg neu blant yn ei rôl bresennol nac mewn unrhyw ffordd.

Dylai fod gan sefydliadau ac asiantaethau sy’n gweithio gyda phlant, teuluoedd ac oedolion sy’n wynebu risg bolisïau clir ar gyfer delio â honiadau. Dylai’r polisïau hyn wahaniaethu’n glir rhwng cwyn, pryder a/neu honiad.

Gall fod yn anodd penderfynu beth allai fod yn perthyn i’r categori “anaddas i weithio gyda phlant neu oedolion sy’n wynebu risg”. Isod, ceir amgylchiadau lle gallai fod yn angenrheidiol i’r unigolyn gael ei ystyried yn y broses:

• Mae’r unigolyn yn destun gweithdrefnau troseddol (nid yn erbyn plentyn neu oedolyn sy’n wynebu risg) sy’n dangos risg bosibl yn ei swydd/rôl gwirfoddoli.
• Mae’r unigolyn wedi achosi neu mae posibilrwydd ei fod wedi achosi niwed neu esgeulustod i oedolyn sy’n wynebu risg neu blentyn, neu wedi’i gam-drin, a bod risg drosglwyddadwy yn yr amgylchedd gwaith, gwirfoddoli neu ofalu
• Mae’r unigolyn wedi torri neu wedi parhau i dorri Polisi a Gweithdrefnau Diogelu ei asiantaeth a’r effaith bosibl o ran niwed, cam-drin ac esgeulustod ar oedolion sy’n wynebu risg neu blant.
• Mae’r unigolyn wedi methu deall neu gydymffurfio â’r angen am ffiniau personol a phroffesiynol clir yn y gweithle.
• Mae’r unigolyn wedi ymddwyn mewn ffordd sy’n tanseilio’r ymddiriedaeth a roddwyd ynddo yn rhinwedd ei swydd
• Mae’r unigolyn yn rhiant i blentyn/plant sy’n destun gweithdrefnau Achosion Gofal/Amddiffyn Plant e.e. cofrestr amddiffyn plant.
• Mae gan yr unigolyn gyfrifoldebau gofalu am oedolyn sy’n destun Gweithdrefnau Amddiffyn Oedolion
• Mae risg trosglwyddadwy wedi cael ei nodi, sy’n codi amheuaeth ynghylch addasrwydd yr unigolyn i barhau yn ei rôl

Gw 'Pedwar Meini Prawf Trothwy'

Er mai ffocws y prosesau hyn yw diogelu un neu fwy o oedolion sy’n wynebu risg neu blant, mae adegau pan fydd digwyddiadau’n cael eu hadrodd nad ydynt yn cynnwys oedolyn sy’n wynebu risg na phlentyn, ond sydd serch hynny’n dangos y gallai ymarferydd/unigolyn mewn sefyllfa o ymddiriedaeth beri risg. Gall hyn fod yn arbennig o berthnasol pan fydd rhywbeth yn digwydd ym mywyd preifat unigolyn.

Pan dderbynnir atgyfeiriadau/adroddiadau i’r broses Adran 5 a bod penderfyniad yn cael ei wneud i beidio â symud ymlaen am nad ydynt yn bodloni’r meini prawf trothwy, rhaid cofnodi rhesymeg a phenderfyniadau Swyddog Dynodedig yr Awdurdod Lleol/Swyddog Dynodedig Diogelu ar y system cofnodion cleientiaid electronig y cytunwyd arni. Nid yw gwneud cofnod ar gofnod oedolyn sy’n wynebu risg/plentyn yn unig yn ddigon. Rhaid cofnodi penderfyniad canlyniad yr atgyfeiriad/adroddiad hefyd yn erbyn y gweithiwr/gwirfoddolwr y gwnaed yr adroddiad yn ei gylch.

Rhaid ystyried atgyfeiriadau blaenorol wrth ddefnyddio’r meini prawf trothwy i asesu risg a bregusrwydd. Gallai casgliad o bryderon lefel isel sydd wedi cael eu hadrodd, nad oeddent o bosibl yn bodloni’r meini prawf trothwy bryd hynny, ddangos problemau o ran addasrwydd a risg a bydd angen eu hystyried yn y broses Adran 5.

Fel gyda phob elfen o’r gweithdrefnau hyn, bydd Swyddog Dynodedig yr Awdurdod Lleol/Swyddog Dynodedig Diogelu yn defnyddio lefel o farn broffesiynol wrth wneud y penderfyniadau hyn oherwydd efallai na fydd yn glir neu efallai na fydd gwybodaeth allweddol yn hysbys adeg derbyn yr adroddiadau.

Awgrymiadau Ymarfer: Canllawiau Gwneud Penderfyniadau